Брой 4-5, 2008
Търсене в сайта:
 
Вход за потребители:
Име:   
Парола:   

  


НОВО!

НОВО!


Новия Брой

  Четиво за държавници

  Илинденско-преображенското востание най-херойската и най-трагичната епопеJа во бугарската историJа


Горското началство на Костурския революционен район.
Христо МИХАЙЛОВ - гр. Прилеп

Пред точно 105 години, во периодот помеѓу 20 jули /2 август/ - Илинден и 6/19 август - Преображение и 3 ноември /нов стил/ 1903 година, на двата диjаметрално отдалечени краишта на поробената бугарска земjа-во бугарскиот jугозапад-страдална Македониjа, и на бугарскиот jугоизток - Одринска Тракиjа, се разигра кърваво собитие, коешто jа разтреси целата европейска Турциjа и силно одекна во преостанатиот културен свет и дури оттаму океанот, а измачената бугарска земjа jа разволнува се до последниот неизин кат. Тоа беше едно масовно востание на македонските и тракийските бугари заеднички подигнато против неправдата извършена на касапскиот Берлински конгрес, кога свештената бугарска земjа беше разкината на пет делови. Тогашниот цивилизиран свет се виде доста изненаден от тоа собитие, во коешто, во самиот центар на Балканите се разви борба меѓу самоосудениот Давид и безкрайно жестокиот Голиjат. Сосема се подразбира дека всушност Давид беше востанатиот поробен бугарин, броичано мал, лошо и недостаточнто вооружен, мажки изправен против азиjатскиот Голиjат-Османлийската империjа, за тоа време наймодерно вооружена и истовремено свойски подкрепувана от великите сили Англиjа и Германиjа. Задивителното во той неравноправен дуел не беше моќта на бунтот, ами моќта на онаа проjавена волjа за човечка слобода, коjашто jа поведува на кървава самопожртвуваност еден инаку мирольубив, трудольубив и благороден бугарски народ. Точно на той ден първите от битолското миjачко село Смилево /родно место на Дамjан Груев/ jа отправуваат своjата молитва за слобода. И така тръгна еден народ да jа напои македонската земjа со собствената си бугарска кръв и да jа засее со коските си, за да не се раѓаат повеќе неговите чеда во църно робство. Но за да конечно востане той напатен народ, му беа нужни апостоли на слободата како Васил Левски, и той истиот ги извика от живите за да ги ориса со безсмъртие. Тоа беа верните последователи на Гоце Делчев, а насред нив себугарските войводи Даме Груев, убавецот Борис Сарафов и Анастас Лозанчев, коишто jа разбудиjа Македониjа од длабокиот сон... И веднаш после нив стамените одринци Михаил Герджиков, Лазар Маджаров, Стамат Икономов и другите, коишто ги огласиjа бугарските територии на Тракиjа. Сега тие апостоли и войводи се изографисани во иконостасот на македоно-бугарската народна памет и нивните именьа им се споменуваат пред олтарот на родината со благодарствените зборови на безсмъртната народна песна. И ако тие и го дадоjа бугарското име на ВМОРО, коjашто наскоро ќе стане на возраст от 115 години, тогаш ехото, со коешто еве веке цели 105 години отекнува во душите ни Илинденско-Преображенското востание, е звонот на бугарските камбани от синото и чаровно Охридско езеро па се до Църното море и Странджа. Тоа востание е совет и совест, урок и укор от сите оние, коишто дадоа мило и драго, за да се слеjат еднаш и засекогаш со обштото семейство на древното бугарско племе.

Сърбомакедонистите го сквернават пресветото име на Илинден-Преображение-денот на себугарското национално единство!

Долги години наред, а и сега скопските лаже-историчари /секоjа чест на малкуте исклучоци/ папагалски ни твърдат, дека Илинденската /за Преображенние, не ни пак споменуваат/ епопеjа божем ми ти била некакво "востание на македонскиот народ". Таа фалшива теза и денес официjално се поддържува во Р. Македониjа, иако буквално нема ама баш ниту еден валиден историиски документ, койшто да jа потвърди!? Ние би можеле да jа примиме само "утешителната" за войнствените антички македонисти вариjанта, дека навистина во летото на тегобната 1903 г., со оружjе во рака против султанската тираниjа се беше надигнал народот /но бугарски/ во самата Македониjа. Општопознатото е, дека насред Илинденските востаници имало и доброволци от други националности, како на пример куцовласите /чиии што происход има и подписникот на овие редови. Каков што на пример беше и войводата Питу Гули, еден от раководителите во Илинденско Крушево, или пак една Менча Карничева сопругата на Иван /Ванчо Михайлов/... Ниту турци, а уште помалку албанци /за сърби и гърци и да не говориме/ се вклучиjа во редиците на крушевските востаници и пошироко. Какви се тогаш тие новоиспилени "македонци", чиишто бугарски войводи сите до еден ги преминаа школите на ВМОРО и ВМОК во столицата Софиjа, а не во Атина и Белград!? И ако ги цитираме странските консули во Македониjа за националниот карактер на Илинденското востание, тие ни сообштуваат за: "бугарско востание", "македонски бугари" и "бугарите во Македониjа"... Неспорниот историиски факт не може да се преиначи, само ако се вгледаме во Прогласот на Главниот штаб во Битолскиот револуционерен округ, койшто си е изпишан на чист бугарски jазик /не на "македонски"/. И толку барем засега, останатото е нашето преклонение пред жертвоготовността на тръгнатите кон сигурна погибиjа наши дедовоци во судбоносната 1903 година. Тие не успеаjа да ги скършат синджирите на турското робство, но jа натераа Европа да се стресне и за втор пат после Априлското востание от 1876 г., и да jа заjади чувството за виновност. Тоа е така, зашто секогаш кога ќе се пишува за историjата на бугарското Илинденско востание во Македониjа, тогаш връз "блудницата Вавилонска" ќе се фърла тежкиот укор, што й позволи на анадолска Турциjа да уништува едно цело бугарско население. Всушност, замерката треба да jа понесе целиот тогашен цивилизиран свет, заедно со неговите податливи политичари, и зашто последувачките Мjурцштегски реформи от 1904 г., беа само прав во истите тие очи. Бидейки пред очите му беа зверски убиени около 5000 мажи, жени и немоќни деца, разрушени и опожарени се преку 200 села, а 70 000 македонски бугари останаа без покрив над главата, откако 30 000 от нив тръгнуваат по бежанските патишта - не кон Съриjа, Гърциjа или да речеме Австро-Унгариjа, ами кон еднокръвна Бугариjа! На овогодишните тържества на Мечкин Камен край Крушево официjалните скопски оратори не го споменаха името на воениот стратег на Илинденското востание убавецот Борис Сарафов, зашто за нив той е "големобугарски" агент, како и Иван Гарванов и Христо Матов. ќе си спомене ли некой жив от майка роден во Костурско и Леринско /Флорина/ веднаж до Битола за подвизите на бугарските войводи Васил Чекаларов, Пандо Клjашев, Лазар Поп-Трайков, Марко Лерински и останатите при превземаньето от турците на градчиньата Клисура и Невеска /денес во составот на гръцката държава/? Сигурно не, зашто таму Илинденското востание се представува како антигръцко, организирано от великобугарската ВМОРО, што во краjна линиjа е и потполно точно. ќе удри ли камбаната на единствената преостаната бугарска църква "Свети Георги" во Одрин во памет и секаванье на прославениот бугарски войвода Георги Кондолов и на сите загинати за слободата на Лозенградско и Одринско? Одваj дали, оти таму геноцидот и потурчването вселиле огромен страв и трепет. Годинава е Господова 2008-ма, а цели сто и пет години не делат от оноj душевен порив кон слободата и обединуването на бугаринот... Сто и пет години, а колку пробои во нашето национално сознание, колку заборав, колку само отцеругателство и каква подчинетост пред отвлечените обшточовечки стойности! И ако во Белград и Скопие пештерскиот антибугаризъм е болна идеологиjа, во Атина патолошка хистериjа, а во Анкара - политика со далечна цел, што правиме ние? Покорно се присоединувааме кон призивите да си jа заборавиме нашата бугарска историjа и да ги прегърнеме новите реалности. Таа истата Европа от Берлин 1878, Букурешт от 1913, Ной 1919 и Париз от 1947 година, ги создаде тие "реалности", е наш бугарски должник и во относ на Македониjа, и ние го чекаме неjзиното цивилизирано извинуванье. Го очекуваме, прибидейки Македониjа и Одринско еве веке 105 години после Илинденско-Преображенското востание не принудуваат да й го напоменеме на таа фамозна Европа за неjзиното безчовечие кон Бугариjа и да се возхитуваме на хероизмот на неjзниот народ во Македониjа и Одринско, хероизам, койшто не треба никогаш да го заборавиме. Проблемот со триединството на бугарската нациjа - Мизиjа-Тракиjа-Македониjа, олицетворено со трите цветови на нашето национално знаме, е балкански проблем во последниве 130 години. Пропратен со двата коренито различни мира: Санстефанскиот-на целокупна триединствена Бугариjа и народ, отцъртани со Екзархиjата и признати от Великите сили на Цариградската конференциjа во м. декември 1876 г., и последувалиот го Берлински мир - на три различни Бугарии со еден народ. Многу вода изтече оттогаш и уште повеќе невинна бугарска кръв се пролеа за обединуванье на бугарската държава и народ, за да се стигне накрай се до денешниот балкански парадокс. Невиден шовинизам во соседните на Р Бугариjа държави и глупав нихилизам внатре во некогашната триединствена Бугариjа, преку привнесените от надвор изкуствен македонски jазик, нациjа, историjа, сепатаритазм и што ли уште не. Шовинизмот на Гърциjа, во коjшто има министерство за Тракиjа и Македониjа ни обjаснува зашто официjална Атина нема признати бугарско македонско малцинство во Беломорска Тракиjа и Македониjа, а има претензии кон "Звездата на Вергина". Сръбскиот шовинизам, долги години царуваше над повеке земjи и народи, вклучително и над Вардарска Македониjа, зашто Тито-Милошевичевата Сърбиjа-Jугославиjа по своjата суштина си беше фашистичка държава. Наивниот бугарски комунистички нихилизам от пред шестдесет години се обиде насилно да jа отроди и македонизира чисто бугарската Пиринска Македониjа, а пред петнадесет и кусурот години сосема неслучаино jа регистрира сепаратистичката и просръбска партийка наречена ОМО "Илинден". И кога найпосле бугарскиот Уставен
/Конституционен/ суд jа замени таа типично антибугарска регистрациjа на своите лесно-умни колеги, без дури ниту да ги укори, во БJР Македониjа светна сърбокомунистичкиот национален нихилизам, наложен от Тито-Милошевичевиот шовинизам, аналогично на бугарскиот комунистички нихилизам, истотака наложен от Сталино-Брежньевиот шовинизам. Само да ги запрашаме тие лажни  националисти от Скопие, защто веднаж после Илинденското востание и после Меѓусоjузничката война от 1913 г., македонци бегаа от турци, сърби и гърци заселувайки се во внатрешноста на Бугариjа? Дури не ни во Пиринска Македониjа, ами претежно во Софиjа, каде што денес има цели квартали на македонски бежанци... И нивните права ли ќе ги отстоjуваат ОМО-вци пред Сърбиjа и Европа? Илинден е свет христиjански празник! Илинден е свет национален празник на македонците бугари внатре и вон от денешна современа Р.Бугариjа. А дали се тие неразделен дел от бугарскиот народ или пак не, тие самите ќе треба да си решат. Но за тоа не треба да има никакви граници помегу Пиринска, Вардарска и Егейска Македониjа, ами треба да има секакви возможни комуникации без режим за преминуване, без вмешуване на сръбскиот и гръцки шовинизам и на бугарскиот левичарски нихилизам. И само тогаш и така ќе се осознаат какви се нивните бугарски jазик, вера, обичаи, историjа, корени, за да се определат. За да го направат своjот национален избор и своjата бугарска национална идентичност.
Гр. Прилеп

юни-юли 2008 г.

Долги години наред, а и сега скопските лаже-историчари /секоjа чест на малкуте исклучоци/ папагалски ни твърдат, дека Илинденската /за Преображенние, не ни пак споменуваат/ епопеjа божем ми ти била некакво "востание на македонскиот народ". Таа фалшива теза и денес официjално се поддържува во Р. Македониjа, иако буквално нема ама баш ниту еден валиден историиски документ, койшто да jа потвърди!? Ние би можеле да jа примиме само "утешителната" за войнствените антички македонисти вариjанта, дека навистина во летото на тегобната 1903 г., со оружjе во рака против султанската тираниjа се беше надигнал народот /но бугарски/ во самата Македониjа. Општопознатото е, дека насред Илинденските востаници имало и доброволци от други националности, како на пример куцовласите /чиии што происход има и подписникот на овие редови. Каков што на пример беше и войводата Питу Гули, еден от раководителите во Илинденско Крушево, или пак една Менча Карничева сопругата на Иван /Ванчо Михайлов/... Ниту турци, а уште помалку албанци /за сърби и гърци и да не говориме/ се вклучиjа во редиците на крушевските востаници и пошироко. Неспорниот историиски факт не може да се преиначи, само ако се вгледаме во Прогласот на Главниот штаб во Битолскиот револуционерен округ, койшто си е изпишан на чист бугарски jазик /не на "македонски"/. И толку барем засега, останатото е нашето преклонение пред жертвоготовността на тръгнатите кон сигурна погибиjа наши дедовоци во судбоносната 1903 година. Тие не успеаjа да ги скършат синджирите на турското робство, но jа натераа Европа да се стресне и за втор пат после Априлското востание от 1876 г., и да jа заjади чувството за виновност. Тоа е така, зашто секогаш кога ќе се пишува за историjата на бугарското Илинденско востание во Македониjа, тогаш връз "блудницата Вавилонска" ќе се фърла тежкиот укор, што й позволи на анадолска Турциjа да уништува едно цело бугарско население. Всушност, замерката треба да jа понесе целиот тогашен цивилизиран свет, заедно со неговите податливи политичари, и зашто последувачките Мjурцштегски реформи от 1904 г., беа само прав во истите тие очи. Бидейки пред очите му беа зверски убиени около 5000 мажи, жени и немоќни деца, разрушени и опожарени се преку 200 села, а 70 000 македонски бугари останаа без покрив над главата, откако 30 000 от нив тръгнуваат по бежанските патишта - не кон Съриjа, Гърциjа или да речеме Австро-Унгариjа, ами кон еднокръвна Бугариjа! На овогодишните тържества на Мечкин Камен край Крушево официjалните скопски оратори не го споменаха името на воениот стратег на Илинденското востание убавецот Борис Сарафов, зашто за нив той е "големобугарски" агент, како и Иван Гарванов и Христо Матов.ќе удри ли камбаната на единствената преостаната бугарска църква "Свети Георги" во Одрин во памет и секаванье на прославениот бугарски войвода Георги Кондолов и на сите загинати за слободата на Лозенградско и Одринско? Одваj дали, оти таму геноцидот и потурчването вселиле огромен страв и трепет. Годинава е Господова 2008-ма, а цели сто и пет години не делат от оноj душевен порив кон слободата и обединуването на бугаринот... Го очекуваме, прибидейки Македониjа и Одринско еве веке 105 години после Илинденско-Преображенското востание не принудуваат да й го напоменеме на таа фамозна Европа за неjзиното безчовечие кон Бугариjа и да се возхитуваме на хероизмот на неjзниот народ во Македониjа и Одринско, хероизам, койшто не треба никогаш да го заборавиме. Проблемот со триединството на бугарската нациjа - Мизиjа-Тракиjа-Македониjа, олицетворено со трите цветови на нашето национално знаме, е балкански проблем во последниве 130 години. Пропратен со двата коренито различни мира: Санстефанскиот-на целокупна триединствена Бугариjа и народ, отцъртани со Екзархиjата и признати от Великите сили на Цариградската конференциjа во м. декември 1876 г., и последувалиот го Берлински мир - на три различни Бугарии со еден народ. Многу вода изтече оттогаш и уште повеќе невинна бугарска кръв се пролеа за обединуванье на бугарската държава и народ, . Шовинизмот на Гърциjа, во коjшто има министерство за Тракиjа и Македониjа ни обjаснува зашто официjална Атина нема признати бугарско македонско малцинство во Беломорска Тракиjа и Македониjа, а има претензии кон "Звездата на Вергина". Сръбскиот шовинизам, долги години царуваше над повеке земjи и народи, вклучително и над Вардарска Македониjа, зашто Тито-Милошевичевата Сърбиjа-Jугославиjа по своjата суштина си беше фашистичка държава. И кога найпосле бугарскиот Уставен /Конституционен/ суд jа замени таа типично антибугарска регистрациjа на своите лесно-умни колеги, без дури ниту да ги укори, во БJР Македониjа светна сърбокомунистичкиот национален нихилизам, наложен от Тито-Милошевичевиот шовинизам, аналогично на бугарскиот комунистички нихилизам, истотака наложен от Сталино-Брежньевиот шовинизам. Само да ги запрашаме тие лажни  националисти от Скопие, защто веднаж после Илинденското востание и после Меѓусоjузничката война от 1913 г., македонци бегаа от турци, сърби и гърци заселувайки се во внатрешноста на Бугариjа? Дури не ни во Пиринска Македониjа, ами претежно во Софиjа, каде што денес има цели квартали на македонски бежанци... И нивните права ли ќе ги отстоjуваат ОМО-вци пред Сърбиjа и Европа? Илинден е свет христиjански празник! Илинден е свет национален празник на македонците бугари внатре и вон от денешна современа Р.Бугариjа. А дали се тие неразделен дел от бугарскиот народ или пак не, тие самите ќе треба да си решат.



Общи условия